Straf uitzitten in Nederland

De omstandigheden in veel buitenlandse gevangenissen zijn slechter dan in Nederland. De Nederlandse gedetineerde kan niet communiceren met zijn medegevangenen en er komt weinig bezoek. Veel gevangenen willen hun straf daarom in Nederland uitzitten. Dat is niet altijd mogelijk.

Overbrengen naar Nederlandse gevangenis (WOTS)

Soms kunnen Nederlanders die in het buitenland zijn veroordeeld (de rest van) hun straf in Nederland uitzitten. Dat komt omdat Nederland partij is bij een internationaal ‘overbrengingsverdrag’ <link naar Verdrag inzake overbrenging van gevonniste personen>. De Nederlandse wet waarin de overbrengingsprocedures geregeld worden heet de WOTS (Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen).

Landen aangesloten bij het overbrengingsverdrag
Meer dan 60 landen zijn aangesloten bij het internationaal overbrengingsverdrag.

Voorwaarden voor WOTS
In de Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen (WOTS) staat dat het alleen mogelijk is om een veroordeelde over te brengen naar een Nederlandse gevangenis als:

• de veroordeelde dat zelf wil;
• de veroordeelde een Nederlander (of een vreemdeling met een geldige verblijfstitel voor Nederland) is en in Nederland zijn vaste woon-of verblijfplaats heeft;
• de strafprocedure is afgerond. Als er dus geen hoger beroep meer mogelijk is;
• de gedetineerde is veroordeeld tot gevangenisstraf. De WOTS geldt niet voor boetes of de doodstraf.
• iemand op het moment van de WOTS-aanvraag nog langer dan 6 maanden moet zitten;
• het feit waarvoor iemand veroordeeld is, ook in Nederland strafbaar is;
• zowel Nederland als het andere land akkoord gaan met de overbrenging en de manier waarop de straf in Nederland wordt voortgezet.

Omzetten van de straf

Elk land heeft zijn eigen strafmaat voor overtredingen. Als een veroordeelde naar een Nederlandse gevangenis overgebracht wordt, moet de straf naar een Nederlandse strafmaat vertaald worden. De straf in Nederland mag nooit hoger uitpakken dan de straf in het buitenland. Bij overbrenging naar Nederland zijn er twee mogelijkheden om de (resterende) straf uit te zitten::

• Nederland voert de straf precies uit zoals die in het andere land is uitgesproken
  12 jaar gevangenisstraf is dan 12 jaar gevangenisstraf. Voorwaarde hierbij is dat de in het buitenland opgelegde straf niet langer is dan de maximale straf die Nederland voor het delict kent. Is dit wel het geval dan moet de straf alsnog worden teruggebracht tot het Nederlandse maximum.
  Veel landen eisen dat Nederland het vonnis overneemt, anders gaan ze niet akkoord met overbrenging. De gevangene moet zijn straf dan in het buitenland uitzitten.

• Nederland zet de straf om
  Er komt een nieuwe rechtszaak in Nederland en de rechter stelt de strafmaat vast. Hij houdt rekening met de straf die normaal in Nederland wordt opgelegd. De omgezette straf mag niet langer zijn dan de straf die in het buitenland is opgelegd. De tijd die de veroordeelde al heeft vastgezeten wordt van de omgezette straf afgetrokken. In Nederland staan er lagere straffen op drugsdelicten dan in het buitenland. Een vonnis van 10 jaar wordt door de Nederlandse rechter bijvoorbeeld teruggebracht tot 3 jaar. Dat is voor veel landen een reden om niet akkoord te gaan met het overbrengen van de gevangene naar Nederland.

Indienen (WOTS) aanvragen

Als een gedetineerde zijn straf in Nederland wil uitzitten, dan moet hij een verzoek indienen bij de Afdeling internationale Rechtshulp in Strafzaken (AIRS) van het Nederlandse ministerie van Veiligheid en Justitie.

WOTS -informatielijn
De WOTS is een ingewikkelde procedure die lang kan duren als landen het niet met elkaar eens zijn over de strafmaat. Het ministerie van Veiligheid en Justitie heeft een speciale informatielijn WETS en WOTS 088 0725963.

Rol ambassade: voorlichting
Of een gevangene zijn straf in Nederland mag uitzitten is een beslissing van de ministeries van Justitie van Nederland en het andere land.
De ambassade heeft geen invloed op de WOTS-procedure. De ambassade kan u alleen informeren over de procedure. In de brochure ‘De rest van je straf uitzitten in Nederland’staat informatie over de procedure.